Gcwalisa le fomu ingezantsi kwaye siza kukuthumelela i-imeyile inguqulelo yePDF yeRiverside Soils Are a Balue Source of Nitrate Pollution.
Abaphandi abavela kwiYunivesithi yaseNagoya eJapan baxela ukuba ii-nitrate eziqokelelana emhlabeni kufutshane nemilambo zidlala indima ebalulekileyo ekwandiseni amanqanaba e-nitrate emanzini omlambo ngexesha lemvula. Iziphumo zabo, ezipapashwe kwijenali i-Biogeoscience, zinokunceda ekunciphiseni ungcoliseko lwe-nitrogen kwaye ziphucule umgangatho wamanzi kwiindawo zamanzi ezisezantsi ezifana namachibi kunye namanzi aselunxwemeni.
Ii-nitrate zisondlo esibalulekileyo kwizityalo nakwi-phytoplankton, kodwa amanqanaba aphezulu e-nitrate emilanjeni anokonakalisa umgangatho wamanzi, akhokelele ekutyebeni kakhulu kwamanzi ngezondlo, kwaye abe yingozi kwimpilo yezilwanyana kunye nabantu. Nangona amanqanaba e-nitrate emilanjeni aziwa ukuba ayanda xa kunetha imvula, akucaci ukuba kutheni.
Kukho iingcamango ezimbini eziphambili malunga nendlela i-nitrate eyanda ngayo xa lina. Ngokwengcamango yokuqala, i-atmospheric nitrates iyanyibilika emanzini emvula ize ingene ngqo kwimijelo yamanzi. Ingcamango yesibini kukuba xa lina, i-nitrates yomhlaba kwindawo ejikeleze umlambo, eyaziwa ngokuba yi-riparian zone, ingena emanzini omlambo.
Ukuze kuphandwe ngakumbi ngomthombo we-nitrate, iqela lophando elikhokelwa nguNjingalwazi Urumu Tsunogai weSikolo esiPhakamileyo seZifundo zeNdalo, ngokubambisana ne-Asian Center for Air Pollution Research, lenze uphando lokuhlalutya utshintsho kwisakhiwo se-nitrogen kunye ne-oxygen isotopes kwi-nitrates nangexesha lemvula enkulu. Ukwanda koxinzelelo lwe-nitrates emilanjeni.
Izifundo zangaphambili zibike ukwanda okukhulu kwamanqanaba e-nitrate ngexesha leemvula ezinkulu kumlambo ongasentla koMlambo iKaji kwiSithili saseNiigata kumntla-ntshona weJapan. Abaphandi baqokelele iisampulu zamanzi kwimithombo yamanzi yaseKajigawa, kuquka nemilambo engasentla komlambo. Ngexesha leemvula ezinkulu ezintathu, basebenzise ii-autosamplers ukusampula imilambo yamanzi rhoqo ngeyure kangangeeyure ezingama-24.
Iqela lilinganise uxinaniso kunye nokwakheka kwe-isotopic kwe-nitrate emanzini omlambo, laza lathelekisa iziphumo kunye noxinaniso kunye nokwakheka kwe-isotopic kwe-nitrate emhlabeni kwindawo eselunxwemeni lomlambo. Ngenxa yoko, bafumanise ukuba uninzi lwee-nitrate luvela emhlabeni hayi emanzini emvula.
“Sigqibe kwelokuba ukuhlanjwa kwee-nitrate zomhlaba ezikunxwemeni zibe yimilambo ngenxa yokunyuka kwamanqanaba emilambo kunye namanzi angaphantsi komhlaba yeyona nto iphambili ebangela ukwanda kwee-nitrate kwimilambo ngexesha leemvula,” utshilo uGqr. Weitian Ding weYunivesithi yaseNagoya, umbhali wolu phononongo.
Iqela lophando likwahlalutye impembelelo ye-atmospheric nitrate ekwandeni kokuhamba kwe-nitrate ngexesha leemvula. Umxholo we-atmospheric nitrate emanzini omlambo awuzange utshintshe, nangona imvula isanda, nto leyo ebonisa impembelelo encinci yemithombo ye-atmospheric nitrate.
Abaphandi bakwafumanise ukuba i-nitrate yomhlaba eselunxwemeni iveliswa ziintsholongwane zomhlaba. “Kukholelwa ukuba i-nitrate evela kwiintsholongwane iqokelelana kumhlaba oselunxwemeni ehlotyeni nasekwindla eJapan kuphela,” ucacisa uNjingalwazi uTsunogai. “Ngokolu luvo, sinokuqikelela ukuba ukwanda kwe-nitrate emlanjeni ngenxa yemvula kuya kwenzeka kuphela ngala maxesha onyaka.”
Isalathiso: Dean W, Tsunogai W, Nakagawa F, et al. Ukulandelela umthombo we-nitrate kwimilambo yehlathi kubonise ubuninzi obuphezulu ngexesha leziganeko zesiphango. I-Biogeoscience. 2022;19(13):3247-3261. doi: 10.5194/bg-19-3247-2022
Eli nqaku likhutshwe kwakhona kwizinto ezilandelayo. Qaphela. Imiyalezo isenokuba ihlelwe ngokwexesha kunye nomxholo. Ukuze ufumane ulwazi oluthe kratya, jonga umthombo ocatshulweyo.
Ixesha lokuthumela: Oktobha-11-2022
